Zamek Likawa

Największe ruiny zamkowe na terenie Liptowa i jeden z największych zamków Słowacji Środkowej. Po ustabilizowaniu się i konsolidacji stosunków politycznych w pierwszej połowie XIV w. Zamek postawił magister rycerz Donč, żupan panujący w regionie Zvolenia i Liptowa. Pierwsza pisemna wzmianka o tym, już istniejącym kompleksie, pochodzi z 1341 r. Zamek ochraniał nowy istotny szlak komunikacyjny – drogę handlową z Budína do Polski, prowadzącą przez dzisiejsze miasto Dolný Kubín. Dzięki połączeniu regionów Liptów, Turiec i Orawa przez dolinę rzeki Váh miedzy miastem Ružomberok a miejscowością Kraľovany wzrosło strategiczne znaczenie Zamku, leżącego na skrzyżowaniu najważniejszych szlaków handlowych. Imponującymi są też dane dotyczące powierzchni Zamku: wraz z zachodnich podgrodziem skrytym w leśnej gęstwinie oraz dwoma sztucznymi ziemnymi obszarami na wschodzie liczy ona 538 x 238 metrów. Zamek jest nieustannie cennym świadectwem architektury zamkowej z okresu późnego gotyku i wczesnego renesansu, o czym świadczy duża ilość zachowanych artefaktów architektonicznych: ościeży okiennych, rzygaczy, występów w murach, otworów strzelniczych, szkieletów i obłożeń kominków, fragmentów fasad. Wysokie smukłe mury kaszteli Zamku Górnego, wyrastające wprost z zamkowej skały, czy też śmiałe poskręcane sklepienia murów dawnej wieży zamkowej i południowego kasztelu świadczą o wielkim kunszcie, odwadze i wspaniałym zmyśle estetycznym budowniczych, którzy potrafili połączyć piękno swojego dzieła z urokiem okolicy. Zamek Dolny Likawa jest dostępny w sezonie letnim wyłącznie dla pieszych turystów wędrujących czerwonym szlakiem turystycznym, prowadzącym zboczem góry Choč . W głównym budynku Muzeum Liptowskiego w Rużomberku mieści się wystawa „Skarby spod Likawy”, na której eksponowany jest unikatowy skarb znaleziony w pobliżu Zamku. Skarb składał się z 1870 monet, w tym dwóch dukatów Ludwika II i 1868 małych srebrnych monet węgierskich z XV–XVI wieku. Zarządcą Zamku, będącego własnością Województwa Żylińskiego, jest Muzeum Liptowa w mieście Ružomberok . Od 2025 roku zamek jest zamknięty dla zwiedzających. Obecnie trwają prace renowacyjne mające na celu ochronę i zachowanie elementów architektury zamku. Oprócz samej rekonstrukcji, na Zamku planowane jest powstanie wystawy, a po jej zakończeniu dotychczas niedostępne części kompleksu zamkowego zostaną otwarte zwiedzającym. Odbudowę zaplanowano co najmniej do końca 2026 roku.

Czy wiesz, że ...? Z Zamkiem Likawa związana jest legenda o Czarnej Damie i duchu zabitego sługi – strażnika skarbów możnowładcy Thököly`ego. Helena Krušičová, przejawiająca wiele współczucia i miłosierdzia do poddanych, po swojej śmierci zaczęła pojawiać się jako „Czarna Dama”. Wieść gminna głosi, że przechadzając się po polach i głaszcząc kłosy dojrzewającego zboża, chroni w ten sposób plony przed burzami, wichurami i gradobiciem. Kiedy z okien Zamku pobłogosławi okoliczne pola, oznacza to udane i bogate żniwa. W nocy poprzedzającej upadek Likavy, obleganej przez wojsko cesarskie, Stefan II Thököly wraz z najwierniejszym sługą ukrył w piwnicach zamkowych skarby rodowe. Na zakończenie pracy hrabia zadał swojemu wiernemu druhowi niespodziewany śmiertelny cios. Tajemnicę skarbów Likavy i jej kryjówek znał już tylko on sam. Od tego czasu, noc w noc, duch zabitego sługi nieustannie błądzi wśród ruin Zamku, wiernie pilnując złota, kamieni szlachetnych i pereł ze skarbu rodu Thököly`ch. Unicestwi on każdego śmiałka poszukującego skarbów, żądnego znaleźć ukryte bogactwo hrabiego Stefana.